Rugklachten en het ochtendritueel
Door langdurige zithoudingen deed zich medio 2001 een nieuwe periode van rugklachten voor. Dit was een vervelende doch leerzame periode waarbij met name het ochtendritueel als erg moeizaam betiteld kan worden. Het afdrogen van de voeten was niet zo'n probleem; gewoon wachten tot ze droog zijn. De onderbroek wordt al wat lastiger. Het probleem hierbij is dat de handen richting voeten gebracht moeten worden. Theoretisch kan dit rechtopstaand met maximale heup- en kniebuiging. Hierbij liep ik tegen een aantal fysieke beperkingen op: mijn heupflexie en mijn knieflexie. In maximale buigstanden kwam ik nog niet met mijn handen bij mijn voeten.
Afbeelding 1 Afbeelding 2
Afbeelding 1
Met maximale heup- en knieflexie in een gesteunde stand kom ik met mijn handen
niet bij mijn voeten.
Afbeelding 2
Met handhaving van de lumbale lordose kom ik niet met de 2e voet in
de onderbroek.
Normaal gesproken wordt dit dan
door mij met een lichte rugflexie gedaan, hetgeen in deze fase niet mogelijk
was. Theoretisch zou dit ook in lig kunnen gebeuren.
In mijn geval was dit wat lastig omdat dit dan op een ongestabiliseerd waterbed
zou moeten plaatsvinden waarbij de rug geen fixatie van het bed krijgt. Ook het
in en uit bed stappen zijn dan twee maal een extra te nemen hindernis.
Hetzelfde probleem doet zich voor bij de sokken en schoenen.
De eerste 2 dagen heb ik dit probleem moeten tackelen met behulp van lieftallige
hulp.
Nadien was een lichte flexie van de rug weer mogelijk waarbij de onderbroek
aangetrokken kon worden met 1 hand gesteund op een tafel of tegen een kast. Een
been kon dan in de onderbroek geplaatst worden en de andere pijp kon met steun
en een lichte buiging opgetrokken worden.
Afbeelding 3 Afbeelding 4
Afbeelding 3
In een gesteunde stand kan ik met een lichte rugflexie de 2e voet in
de onderbroek krijgen
Afbeelding 4
Optrekken van onderbroek en lange broek met steun op de andere knie
Bij de lange broek kon dit al
vanaf dag 1 op deze wijze gedaan worden omdat de broek als een verlengstuk van
de armen kon fungeren. Sokken vanaf dag 3 in lig op de bank beneden (ook met
lichte rugflexie), schoenen op een tuinstoel in GHT II.
Op de 3e dag was ook autorijden weer mogelijk. Het instappen met gordel geeft
wel wat problemen bij langere mensen; het hoofd moet onder de dakstijl gebogen
worden. Dit is niet mogelijk zonder een lichte flexiestand van de LWK met enig
zacht geweld tegen de gordel in. Dit zal om die reden ook op dag 1 niet mogelijk
zijn.
In deze periode medio 2001
heeft ook de ontwikkeling van de ingebouwde drukpelot plaatsgevonden. In de
acute fase is een flinke, stevige bescherming van de rug het prettigst. Ondanks
het feit dat de beheersing van veilig ruggebruik bovengemiddeld is, zijn een
aantal dagelijkse activiteiten, zoals opstaan uit bed, aankleden en opstaan uit
zit, zeer vervelende activiteiten die soms niet altijd voor 100% goed uitgevoerd
kunnen worden.
Fysieke ondersteuning middels een leren gordel is dan bijzonder prettig. Ook de
eerste 2 dagen bij het lopen.
Ondanks het feit dat het lopen na liggen
het beste gaat, was dit in deze eerste dagen niet geheel pijnvrij. Met name bij
wat te grote passen komen hier pijnscheuten bij voor, waarschijnlijk door
compressie op gekwetst weefsel. Met name grotere passen geven meer extensie en
druk op dorsaal annulusweefsel.
Dit heeft een angstige, krampachtige wijze van lopen tot gevolg. Ook bij mij,
terwijl ik theoretisch kan verklaren dat ik bij lopen niet al te angstig zou
hoeven te zijn. Bij leken zal het lopen in deze fase waarschijnlijk net zo
angstig en vervelend zijn dan zitten en opstaan uit zit!
Ook bij het lopen was dus de leren gordel een aangename steun in de eerste 2
dagen. Nadien had de gordel geen noemenswaardige meerwaarde bij het lopen.
Een vervelend aspect van de leren gordel is dat hij niet goed te combineren valt
met een zitsteun. De leren gordel voorkomt wel een al te grote kyfosestand bij
het zitten maar is niet in staat de lordose bij zitten te handhaven.
Na 1 of 2 dagen niet zitten gaat dit snel vervelen en wil een mens graag even
zitten, al was het maar om te eten. Om nu voor een korte zitactie de gordel te
verwijderen en een zitsteun te gebruiken wordt wel veel aanpassing van de
gebruiker gevraagd; bovendien wordt het gaan zitten en opstaan dan weer een
gevaarlijke, mogelijk belastende activiteit, zeker indien het veilig ruggebruik
nog weinig beheerst wordt.
In deze fase kan een ingebouwde drukpelot uitkomst bieden.
Naast de constant aanwezige bescherming van de leren gordel wordt ook bij zitten de lordose goed gehandhaafd. Ook in de auto wordt de lordose goed bewaakt.
Hans Leusenkamp,
STEP Rugschooldocent en ZelfZorg Instructeur
